Post on 28/03/2020

จอห์น เฮเวน อีเมอร์สัน พัฒนา “ปอดเหล็ก” ที่มาเครื่องช่วยหายใจ ช่วยชีวิตผู้ป่วยโควิด

ในยุคโควิด-19 สิ่งหนึ่งที่จำเป็นมาก ๆ สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปอดอักเสบจากการติดเชื้อดังกล่าวก็คือ “เครื่องช่วยหายใจ” ซึ่งช่วยชีวิตผู้ป่วยให้มีอาการดีขึ้นจากโควิดมาแล้วเป็นจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้ ต้องขอบคุณ จอห์น เฮเวน อีเมอร์สัน (John Haven Emerson) นักประดิษฐ์ชาวอเมริกันอย่างมาก ในฐานะหัวหอกที่พัฒนาเครื่องช่วยหายใจ “ปอดเหล็ก” (Iron Lung) ยกระดับความสำคัญของอุปกรณ์การแพทย์ชิ้นนี้ต่อมนุษยชาติให้มากยิ่งขึ้น แม้เขาจะไม่ใช่คนแรกที่คิดค้นมันขึ้นมาก็ตาม แต่หากไม่ได้เขา กว่า 80 ปีที่ผ่านมาอาจมีผู้เสียชีวิตบนโลกมากกว่าที่ควรหลายเท่านัก และหนึ่งในนั้นอาจเป็นคนใกล้ตัวของเราก็ได้

จอห์น เฮเวน อีเมอร์สัน มีชื่อเล่นว่า แจ็ค เกิดเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ปี 1906 เติบโตมาในตระกูลยอดคนสมองเพชร คุณปู่ผู้มีชื่อเดียวกับเขาเป็นนายแพทย์, พ่อของเขา ดร.เฮเวน อีเมอร์สัน ก็เป็นหมอมากความรู้ความสามารถ มีตำแหน่งใหญ่โตด้านสาธารณสุขในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 1, โรเบิร์ต พี่ชายเป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้พบว่าศูนย์กลางในการสังเคราะห์แสงของพืชมีมากกว่าหนึ่งตำแหน่ง และยังเป็นญาติกับ แม็กซ์เวลล์ พาร์ริช จิตรกรชื่อดังระดับโลกด้วย เป็นต้น

ถึงที่บ้านจะมีต้นทุนทางสังคมสูง รายล้อมไปด้วยคนเก่งระดับหัวกะทิ แต่รู้หรือไม่ว่าแจ็คเรียนไม่จบชั้นมัธยมศึกษาเสียด้วยซ้ำ ไม่ใช่ว่าเขาหัวไม่ดี แต่เพราะเขาชอบเรียนรู้ด้วยตนเองมากกว่า แจ็คเป็นคนช่างอ่านช่างค้นคว้ามาตั้งแต่เด็ก สิ่งที่เขาชอบมากคือการประดิษฐ์และสร้างสรรค์ของใหม่ ๆ เขาเป็นเจ้าของร้านซ่อมแซมเครื่องจักรตั้งแต่อายุ 22 ปี และใข้เวลานับแต่นั้นทุ่มเทกับการประดิษฐ์สิ่งของมากมาย

ผลงานชิ้นโบว์แดงของเขาจะเป็นอะไรไปไม่ได้ นอกจากเครื่องช่วยหายใจปอดเหล็ก ที่ตัวเขาเองก็อาจคาดไม่ถึงว่าจะสร้างตำนานให้เขามากขนาดนี้ 

แม้อีเมอร์สันจะไม่ใช่หมอ แต่การมีพ่อเป็นหมอทำให้เขาคุ้นเคยแวดวงนี้เป็นอย่างดี พ่อมักจะมอบไอเดียที่มีประโยชน์หลายอย่าง จุดประกายให้เขาสร้างผลงานมากมาย ในปี 1930 นายแพทย์อีเมอร์สันเสนอให้เขาลองสร้างเครื่องช่วยหายใจขึ้นมา เนื่องจากตอนนั้นโรคโปลิโอ ซึ่งเป็นโรคร้ายที่ทำลายระบบประสาทของผู้คนให้ได้รับความเสียหายจนป่วยเป็นอัมพาต กำลังระบาดหนักในอเมริกา ความน่ากลัวคือโรคนี้เริ่มระบาดมาตั้งแต่ปี 1916 แล้ว แต่นับถึงตอนนั้นยังไม่มีทีท่าว่าจะหาทางหยุดการระบาดลงได้ แถมจำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทุกวัน

อีเมอร์สันผู้ลูกจึงเริ่มศึกษาหาข้อมูลอย่างจริงจัง และพัฒนาเครื่องช่วยหายใจปอดเหล็กจนเสร็จสมบูรณ์ภายใน 1 ปี จริง ๆ แล้วเขาไม่ได้คิดค้นอุปกรณ์ใหม่ขึ้นมาแต่อย่างใด เพราะมีคนเคยสร้างปอดเหล็กก่อนเขานานแล้ว หนึ่งในนั้นคือ ฟิลิป ดริงเกอร์ (Philip Drinker) วิศวกรและนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เขาร่วมกับ ดร.หลุยส์ อากัสซิส ชอว์ (Louis Agassiz Shaw) พัฒนาเครื่องช่วยหายใจปอดเหล็ก แล้วนำไปใช้กับเด็กหญิงวัย 8 ขวบ ซึ่งเป็นผู้ป่วยโรคโปลิโอที่เกิดภาวะหายใจล้มเหลวเฉียบพลันในวันที่ 12 ตุลาคม 1928 ณ โรงพยาบาลเด็กบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ ผลปรากฏว่าพอใช้เครื่องช่วยหายใจ เด็กน้อยก็สามารถหายใจดีขึ้นและสะดวกขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ถึงกระนั้น ปอดเหล็กของดริงเกอร์ยังมีข้อด้อยอยู่หลายประการ ทั้งน้ำหนักและขนาดที่ใหญ่โต มาพร้อมเครื่องยนต์กลไกซับซ้อนมากมาย ทำให้ยังไม่สามารถใช้งานเครื่องนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ จุดนี้เองที่อีเมอร์สันก้าวเข้ามามีบทบาทสำคัญ เขาอุดช่องโหว่ทุกอย่างที่กล่าวมาทั้งหมด จนปอดเหล็กเวอร์ชันของเขามีขนาดเล็กกว่า เบากว่า ใช้งานง่ายกว่า ทรงประสิทธิภาพมากกว่า แถมยังราคาถูกกว่า เป็นผลให้เครื่องนี้และตัวเขาได้รับความสนใจจากทั่วทุกสารทิศ

แต่ทุกสิ่งประดิษฐ์เปลี่ยนโลก ล้วนมาพร้อมกับดราม่าทางความคิดสร้างสรรค์ เครื่องช่วยหายใจเครื่องนี้ก็เช่นกัน เนื่องจากอีเมอร์สันพัฒนาปอดเหล็กโดยปรับปรุงข้อด้อยจากผลงานของดริงเกอร์ เป็นผลให้ฝ่ายหลังตัดสินใจฟ้องร้องอีเมอร์สันว่า ละเมิดสิทธิบัตรของเขาโดยไม่ได้รับอนุญาต ทั้งคู่ต่อสู้กันบนชั้นศาลอยู่พักใหญ่ ก่อนที่ชัยชนะจะตกเป็นของอีเมอร์สัน

เหตุผลที่อีเมอร์สันเป็นฝ่ายชนะ เนื่องจากเขาแก้ต่างว่า สิ่งประดิษฐ์ที่สามารถช่วยเหลือผู้คนได้แบบนี้ไม่ควรตกเป็นของคนใดคนหนึ่ง แต่ควรเป็นของมนุษยชาติ เพราะฉะนั้น การที่เขานำมาปรับปรุงต่อให้ดีขึ้นจึงถือเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยจำนวนมาก ซึ่งศาลเองก็เห็นไปในทางเดียวกัน

นอกจากนี้ ก่อนเกิดดราม่าบนชั้นศาล มีหลายคนพยายามออกแบบและสร้างเครื่องช่วยหายใจปอดเหล็กก่อนพวกเขามานานหลายสิบปีแล้ว มันถูกดัดแปลงปรับปรุงแก้ไขมาเรื่อย ๆ แถมยังสามารถย้อนกลับไปดูต้นตอแนวคิดได้ไกลถึงราวปี 1670 ดริงเกอร์และอีเมอร์สันไม่ใช่คนแรกของโลกที่ประดิษฐ์เครื่องช่วยหายใจเครื่องนี้จนสำเร็จ แต่ทั้งคู่ล้วนต่อยอดสิ่งละอันพันละน้อยจากผลงานของนักประดิษฐ์รายก่อน ๆ กันทั้งนั้น ทำให้ศาลยกประโยชน์ให้กับอีเมอร์สันในจุดนี้ไป

หลังหมดข้อพิพาท อีเมอร์สันยังเดินหน้าผลิตและปรับปรุงการทำงานของปอดเหล็กอย่างต่อเนื่อง และเมื่อการระบาดของโรคโปลิโอพีคขึ้นเรื่อย ๆ ในช่วงยุค 1940s เขาก็เร่งผลิตปอดเหล็กจำนวนมากออกมาเพื่อรองรับผู้ป่วยจำนวนมหาศาล ก่อนที่การระบาดของโรคโปลิโอจะสิ้นสุดลงในช่วงกลางยุค 1950s คาดการณ์ว่าเขาสามารถช่วยชีวิตผู้คนไว้ได้หลายพันคนเลยทีเดียว

และแล้วในยุค 1970s ปอดเหล็กก็ถึงคราวยุติการสร้างอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม ความต้องการเครื่องช่วยหายใจไม่ได้หายไปไหน มันถูกพัฒนาต่อยอดมาเรื่อย ๆ จนกลายเป็นเครื่องช่วยหายใจรูปแบบต่าง ๆ ที่ใช้งานง่ายขึ้นสืบเนื่องมาถึงปัจจุบัน

หลังจากปอดเหล็กติดลมบนไปแล้ว อีเมอร์สันยังคงวุ่นกับการประดิษฐ์คิดค้นอุปกรณ์ทางการแพทย์ชิ้นใหม่ ๆ จำนวนมาก สามารถจดสิทธิบัตรอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ถึง 35 อย่าง สามารถช่วยเหลือผู้คนมากมายให้ใช้ชีวิตได้สะดวกขึ้นและไม่ต้องทรมาน หนึ่งในนั้นคือ คริสโตเฟอร์ รีฟ (Christopher Reeve) นักแสดงชื่อดังเจ้าของบท ซูเปอร์แมน/คลาร์ก เคนท์ จากหนัง Superman 4 เรื่อง (1978-1987) ที่ประสบอุบัติเหตุจากการขี่ม้าในปี 1995 จนร่างกายเป็นอัมพาตตั้งแต่ช่วงคอลงมา แต่ก็ได้เครื่องช่วยหายใจและอุปกรณ์ที่อีเมอร์สันคิดค้นขึ้นยื้อชีวิตไว้

ด้วยผลงานอันทรงคุณค่ามากมาย เป็นผลให้ในปี 1972 จอห์น เฮเวน อีเมอร์สัน ได้รับเหรียญรางวัล Chadwick Medal จากสมาคมโรคทรวงอกแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American Thoracic Society) ถือเป็นคนแรกที่ไม่ใช่นักฟิสิกส์ที่ได้รางวัลนี้ จากนั้นในปี 1982 ยังได้รับการยกย่องจากองค์กรวิชาชีพที่สนับสนุนการดูแลระบบทางเดินหายใจในสหรัฐอเมริกา (American Association for Respiratory Care) ให้เป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ และได้รับเกียรติเดียวกันจากองค์กรวิชาชีพพยาบาลผู้ดูแลผู้ป่วยอาการสาหัส (American Association of Critical-Care Nurses) ในปี 1994 ด้วย

อีเมอร์สันเสียชีวิตเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 1997 ถึงตัวจะจากไป แต่ผลงานและความยิ่งใหญ่ของเขาในแวดวงการแพทย์ยังคงได้รับการกล่าวขวัญถึงเสมอมา ในฐานะที่ช่วยเหลือผู้ป่วยโรคโปลิโอ ผู้ป่วยอัมพาต ผู้มีปัญหาทางการหายใจ ให้มีชีวิตที่สดใสและมีความสุขมากขึ้น แม้ร่ายกายจะเสียหายเกินกว่าจะซ่อมแซมได้ แต่การที่เขาช่วยให้ผู้คนสามารถหายใจได้อย่างเต็มปอดอีกครั้ง นั่นก็มีความหมายมากล้นเหลือเกินแล้ว

 

ที่มา:

https://americanhistory.si.edu/collections/search/object/nmah_728031

http://www.edubilla.com/inventor/john-haven-emerson/

https://www.polioplace.org/people/john-h-emerson

https://www.polioplace.org/sites/default/files/files/Evolution_of_Iron_Lungs._for_PP.pdf

https://www.researchgate.net/publication/327348905_Philip_Drinker_versus_John_Haven_Emerson_Battle_of_the_iron_lung_machines_1928-1940

https://www.tampabay.com/archive/1997/02/08/john-haven-emerson-designed-iron-lung/

https://www.sun-sentinel.com/news/fl-xpm-1997-02-07-9702070091-story.html

 

เรื่อง: ปารณพัฒน์ แอนุ้ย

 


นักเขียนรับเชิญ

นักเขียนรับเชิญที่ The People เชิญมาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และนำเสนอบทความตามความสนใจ

Related

บอริส เยลต์ซิน และ วลาดิเมียร์ ปูติน ความแตกต่างของผู้มอบและผู้สืบทอดอำนาจ

คณะราษฎร การปฏิรูปกองทัพให้เป็นประชาธิปไตย

ปรีดี พนมยงค์ กับธุรกิจโรงพิมพ์และหนังสือ “นิติสาส์น” สร้างแสงสว่างทางปัญญา

วินเชนโซ เปรูจา นักชาตินิยม ผู้ลักพาตัว โมนา ลิซา 

รู้จัก ชิเงรุ มิซึกิ เจ้าของผลงาน อสูรคิทาโร อดีตทหารเกณฑ์ที่เสียแขนซ้ายในสงครามโลกครั้งที่ 2

เอช. ลาวิตี สเตาต์ จากช่างก่อสร้างสู่ผู้สร้างรากฐานของบริติชเวอร์จิน

นักพนัน-พ่อค้าหาบเร่แผงลอย รากเหง้าดั้งเดิมของยากูซาและชื่อที่มาจากไพ่ป๊อก

พระเจ้าตากสิน ไม่ถูกสำเร็จโทษ เรื่องเล่าประวัติศาสตร์ฉบับ “ยาผีบอก”