Post on 06/08/2020

ไลบร้า โดโก คลังอาวุธของเรื่อง Saint Seiya

Saint Seiya เป็นหนึ่งในการ์ตูนโด่งดังขวัญใจชาวไทย ที่มีตัวละครเด่น ๆ อย่าง แอนโดรเมด้า ชุน (Andromeda Shun) เวอร์โก้ ชากะ (Virgo Shaka) และที่ขาดไม่ได้คือ ไลบร้า โดโก (Libra Dohko) ในฐานะคลังอาวุธของเรื่อง

ท่านผู้เฒ่าโดโก (童虎 แปลว่า “เสือน้อย”) ที่เป็นอาจารย์ของชิริวนั้น มีความลึกลับมากกว่าเซนต์คนอื่นในเรื่อง ถ้าใครได้ชมภาคหลักทั้ง 3 ภาค (ภาคปราสาท 12 ราศี, ภาคโพไซดอน, ภาคฮาเดส) จะสังเกตได้ว่ามีฉากที่โดโกใส่ชุดคลอธน้อยมากกกก ผู้อ่านก็ยังนึกสงสัยว่าผู้เฒ่าตัวนิดเดียวจะใส่ชุดคลอธเข้าไปได้ยังไงกัน ในภาค 12 ราศีไม่มีฉากใส่ชุดเลย, ภาคโพไซดอนก็ไม่มีฉากใส่ชุด, มีเพียงภาคฮาเดสที่มีฉากโดโกแปลงร่างกลับเป็นหนุ่มแล้วใส่ชุดคลอธสู้แค่ไม่กี่ตอน เพื่อตอบข้อสงสัยของผู้อ่านว่าใส่ชุดยังไง

(ภาพ https://www.sohu.com/a/256923526_100143784)

คุรุมะดะ มะซะมิ (車田正美) ผู้ประพันธ์เรื่องนี้ไม่ได้บอกไว้ว่าทำไม แต่จากเส้นเรื่องแล้ว เดาว่าแต่เดิมน่าจะวางตัวโดโกไว้เป็นผู้ชี้แนะยุวชนรุ่นหลังมากกว่า ชุดไลบร้าเลยไม่ได้ทำหน้าที่ชุดคลอธให้โดโกสักเท่าไร แต่ทำหน้าที่เป็น “อุปกรณ์เสริม” จึงมีฟังก์ชันของชุดที่ต่างไปจากชุดคลอธอื่นในเรื่อง ในยุคที่ Saint Seiya ยังมีเพียง 3 ภาคหลักอยู่ เวลากล่าวถึงไลบร้าจึงทำให้ผู้อ่านนึกถึงชุดคลอธ มากกว่านึกถึงโดโกในฐานะเป็นเซนต์แห่งไลบร้า คำอธิบายในเรื่องนี้กล่าวว่า อาเธน่าเกลียดการใช้อาวุธ เหล่าเซนต์จึงนิยมใช้มือและเท้าในการต่อสู้กัน แต่มีข้อยกเว้นคือ ถ้าอาเธน่าหรือเซนต์แห่งไลบร้าเองให้อนุญาต ก็สามารถให้เซนต์นำอาวุธของไลบร้าไปใช้ได้ ซึ่งหากเซนต์ที่ใช้มีพลังคอสโม่มหาศาลมากพอ อาวุธของไลบร้าก็จะมีอานุภาพถึงขั้นทำลายดวงดาวได้เลย

เซนต์แห่งไลบร้าจึงต้องมีวุฒิภาวะมากกว่าโกลด์เซนต์คนอื่นในการมองคน และตัดสินใจว่าจะอนุญาตให้ใครใช้อาวุธหรือไม่ และแน่นอน อาวุธของไลบร้าจึงมีทั้งหมด 12 ชิ้น (มี 6 ประเภท ประเภทละ 2 ชิ้น คือมาเป็นคู่ทั้งหมด 6 คู่) พอดีกับโกลด์เซนต์จำนวน 12 คนเลย

เคยได้กล่าวถึงความน่าสนใจของการ์ตูนญี่ปุ่นว่ามีการผสมอารยธรรมตะวันตกเข้ากับของตะวันออกในชีวประวัติของ เทะสึกะ โอะซะมุ เรื่อง Saint Seiya ก็เช่นกัน ที่มีการผสมผสานความเชื่อและศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวของตะวันตกเข้ากับของตะวันออกไว้อย่างแนบเนียน อาวุธของไลบร้าก็เลยต้องมีอาวุธของโลกตะวันออกผสมอยู่ด้วย 3 ประเภท และอาวุธที่หลายประเทศใช้กันเป็นสากลอีก 3 ประเภท

ดาบ (Sword) หรือ 剣 อันนี้เป็นอาวุธสากลที่ใช้กันทั่วไป มีบทบาทครั้งแรกตอนที่ชิริวใช้ผ่าโลงน้ำแข็งเพื่อช่วยเฮียวงะในภาค 12 ราศี และมีบทบาทอีกครั้งคือชีริวใช้ดาบนี้ทำลายเสาของมหาสมุทรอินเดีย (インド洋) หลังเอาชนะ คริสซาออร์ กฤษณะ (Chrysaor Krishna) ในภาคโพไซดอน (หมายเหตุ – การแบ่งมหาสมุทรในเรื่องเซนต์เซย่ามี 7 แห่ง ซึ่งจะต่างไปจากการแบ่งมหาสมุทรในโลกแห่งความเป็นจริงที่มีเพียง 5 แห่ง)

โล่ (Shield) หรือ 円盾 ก็เป็นอาวุธสากลเช่นกัน มีบทบาทตอนที่เซย่าใช้โล่แทนอาวุธขว้างเพื่อทำลายเสาของมหาสมุทรแปซิฟิคเหนือ (北太平洋) หลังเอาชนะซีฮอร์ส ไบอัน (Sea Horse Baian) และ อิคคิใช้โล่ทำลายเสาของมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ (北大西洋) หลังเอาชนะ ซีดราก้อน คาน่อน (Sea Dragon Kanon) อีกทั้งยังมีบทบาทตอนที่โล่พุ่งไปปกป้องชีริวตอนที่โพไซดอนสะท้อนการโจมตีกลับมา

ทวน (Spear) หรือ 槍 เป็นอาวุธสากลเช่นกัน ทวนในเรื่องนี้มีลักษณะเป็นตรีศูลคือเป็นสามง่ามที่ปลาย อิคคิใช้ทวนนี้ทำลายเสาของมหาสมุทรแอนตาร์กติกา (南氷洋) หลังโค่นลิมนาเดส คาสะ (Lyumnades Caça)

กระบองสามท่อน (Triple-Rod) หรือ 三節棍 อาวุธชนิดนี้มีความเป็นเอเชียสูงมาก คือมีต้นกำเนิดจากจีนโบราณ เป็นรูปแบบย่อยของอาวุธประเภทกระบองต่าง ๆ ของจีน มีตั้งแต่กระบองสามท่อนไปจนถึงกระบองเก้าท่อนก็มี (แต่เป็นคนละประเภทกับกระบองสองท่อนที่จะกล่าวถึงในข้อ 5) ในเรื่อง Saint Seiya ไม่ได้ระบุชัดเจนว่าใช้ทำลายเสาไหน เพราะเสามหาสมุทรแอตแลนติกใต้ (南大西洋) ที่ไซเรน โซเลนต์ (Siren Sorrento) คุ้มครองอยู่ ไม่ได้มีฉากว่าโดนอาวุธอะไรทำลาย มีเพียงเสียงสนั่นดังมาถึงพวกเซย่า, ชิริว, และเฮียวงะ เท่านั้นว่าเสาทลายแล้ว (เดาว่าน่าจะเป็นกระบองสามท่อน เพราะเสาอื่นถูกอาวุธอย่างอื่นทำลายอย่างละ 1 ครั้งเพื่อโชว์อาวุธ ยกเว้นโล่ที่ได้ใช้กับ 2 เสา ดังนั้นเสามหาสมุทรแอตแลนติกใต้จึงน่าจะถูกทำลายด้วยกระบองสามท่อนนี้)

กระบองสองท่อน (Nunchaku) หรือ 双節混 อาวุธชนิดนี้ก็มีความเป็นเอเชียสูงมาก คนจำนวนมากมักเข้าใจผิดว่าอาวุธชนิดนี้มาจากจีน แต่ที่จริงแล้วกระบองสองท่อนมีต้นกำเนิดจากราชอาณาจักรริวกิว (琉球王国) ซึ่งก็คือจังหวัดโอะกินะวะของประเทศญี่ปุ่นในปัจจุบัน ในสมัยก่อนริวกิวมีเอกราชและมีกษัตริย์ปกครองตัวเอง เพียงแต่ก็เป็นรัฐบรรณาการของจีน ภายหลังถึงถูกญี่ปุ่นผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของประเทศญี่ปุ่น ดังนั้น ทั้งจีนและญี่ปุ่นจึงต่างก็พูดว่าอาวุธชนิดนี้เป็นของชาติตัวเอง

อาวุธชนิดนี้มีการเผยแพร่ไปทั้งที่จีน (วิชา Kung-Fu), ญี่ปุ่น (วิชา Karate), และฟิลิปปินส์ (วิชา Tabak-Toyok) ซึ่ง บรู๊ซ ลี เองก็เคยได้เรียนวิชากระบองสองท่อนหลากหลายแนวทาง จากอาจารย์ชาวอเมริกันที่มีเชื้อสายฟิลิปปินส์ด้วย และด้วยชื่อเสียงของ บรู๊ซ ลี จึงทำให้ทั่วโลกรู้จักอาวุธชนิดนี้ แต่เดิมกระบองสองท่อนนี้เกิดจากการประยุกต์เหล็กขวางปากม้าและบังเหียนม้ามาเป็นอาวุธ ในเรื่อง Saint Seiya ชุนเป็นคนใช้กระบองสองท่อนทำลายเสามหาสมุทรแปซิฟิกใต้ (南太平洋) หลังจากเอาชนะสคิวล่า อิโอ (Scylla Io)

ไม้ศอก (Tonfa) หรือ トンファー อาวุธชนิดนี้ก็มีต้นกำเนิดจากราชอาณาจักรริวกิวเช่นกัน เกิดจากการประยุกต์ด้ามจับของโม่หินโบราณมาเป็นอาวุธ ในมวยไทยเองก็มีไม้ศอกลักษณะคล้ายกัน แต่ของมวยไทยจะมีด้ามจับ 2 ด้าม คือด้ามนึงไว้จับ อีกด้ามไว้ป้องกันนิ้วมือ และไม้ศอกของไทยจะใช้เชือกผูกติดแน่นไว้กับแขนเพราะใช้เสริมแม่ไม้มวยไทยมากกว่าใช้เป็นอาวุธโดยตรง (ดูเรื่ององค์บากเป็นตัวอย่าง) ในขณะที่ไม้ศอกของริวกิวจะมีแค่ด้ามเดียวและไม่ผูกเชือกกับแขนเพราะจะใช้หมุน, เหวี่ยง, ควงเป็นอาวุธแบบกังฟูหรือคาราเต้มากกว่า

ที่น่าสนใจคือในโลกตะวันตกเองอย่างเช่นในอเมริกาและยุโรปหลายแห่ง ก็มีการใช้ไม้ศอกแบบริวกิวมาประยุกต์เป็นกระบองตำรวจที่เรียกว่า Side Handle Baton อีกด้วย จัดเป็นอาวุธเอเชียที่แพร่ไปทั่วโลกอย่างแท้จริง ในเรื่อง Saint Seiya นั้น เฮียวงะเป็นคนใช้ไม้ศอกทำลายเสามหาสมุทรอาร์กติก (北氷洋) หลังจากเอาชนะคราเก้น ไอแซ็ค (Kraken Isaak)

อย่างไรก็ตาม อาวุธของไลบร้าไม่สามารถทำลายเสาเมนเบรดวินเนอร์ (Main Breadwinner) ในภาคโพไซดอน และยังไม่สามารถทำลายกำแพงวิปโยคในภาคฮาเดสได้ ในที่สุดอาวุธเหล่านี้จึงทำหน้าที่เป็นเพียง “อุปกรณ์เสริม” ของเรื่องเท่านั้น ต้องรอเหล่าเซนต์มาใช้คอสโม่ทำลายกันอยู่ดี

(ภาพ https://en.bandainamcoent.eu/news/saint-seiya-cosmo-fantasy-descends-heaven-mobile-platforms)

ความสนุกอีกแบบของ Saint Seiya คือการดูและวิเคราะห์อาวุธหรือวิทยายุทธของตัวละครแต่ละตัว ว่าคุรุมะดะนั้นขอยืมอะไรจากโลกแห่งความจริงไปผสมกับจินตนาการบ้าง ผสมตะวันออกและตะวันตกอย่างไรบ้า’ ตัวอย่างเช่น นอกจากโกลด์เซนต์ 3 คนที่เป็นคนเอเชียแต่กำเนิดคือ มูเป็นคนทิเบต, ชากะเป็นคนอินเดีย, โดโกเป็นคนจีน โกลด์เซนต์ที่เหลือแม้จะไม่ได้เป็นชาวเอเชีย แต่กลับมีคาแรคเตอร์เป็นเอเชียอย่างน่าประหลาด เช่น อัลเดบารัน ที่เป็นคนบราซิล กลับใช้วิชาเกรตฮอร์นโดยมีพื้นฐานจากวิชา “อิไอ-บัตโตจุตซึ (居合抜刀術)” ของญี่ปุ่น ที่เป็นวิชาซ่อนดาบในฝักแล้วชักดาบออกมาฆ่าศัตรูภายในพริบตา (เหมือนที่ “ซามูไรพเนจร” ใช้ จนได้ฉายาว่า “บัตโตไซ” ที่แปลว่าชักดาบฆ่าคนได้อย่างหมดจดสง่างาม)

เดธมาส์ก ที่เป็นชาวอิตาลี กลับมีวิชาส่งคนไปปรโลก (黄泉比良坂) ซึ่งเป็นปรโลกตามความเชื่อญี่ปุ่น, ซากะ เป็นชาวกรีก แต่กลับมีพลังคอสโม่ของหยิน-หยาง (陰陽) ผสมกัน (ชิริวพูดคำว่าหยิน-หยางออกมาเลยในเนื้อเรื่องตอนที่ผ่านปราสาทเจมินี่) หรือแม้แต่ แอนโดรเมด้า ชุน ก็ใช้โซ่ตามแนวคิดของวิชาโบราณของริวกิวอีกนั่นแหละ เพราะโซ่เนบิวล่าเชนนั้นมีที่มาจากอาวุธริวกิวที่ชื่อว่า “ซุรุจิน (スルチン)” ที่เป็นอาวุธสองปลายผูกไว้กับโซ่ โดยที่ด้ามข้างหนึ่งไว้ถือกับตัว และด้ามอีกข้างหนึ่งไว้ใช้จู่โจมศัตรู นอกจากนี้แนวคิดเรื่องพลังคอสโม่ (小宇宙) ก็เป็นแนวคิดหลักของวิทยายุทธที่ใช้ลมปราณเต๋าของจีน ที่เด่น ๆ คือมวยไท้เก๊กของบู๊ตึ๊ง เป็นต้น

การเสพสื่อบันเทิงให้สนุก จึงไม่เพียงหยุดแค่ความบันเทิง แต่ควรคิดต่อไป แม้ว่าผู้แต่งเรื่องอาจจะไม่ได้คิดเช่นนั้น เพราะถ้าผู้เสพสื่อไม่คิดต่อ ไม่ต่อยอดการจินตนาการ ก็อาจจะพลาดโอกาสดื่มด่ำกับคุณค่าใหม่ ๆ ของสื่อบันเทิงนั้นไปอย่างน่าเสียดาย

 


วีรยุทธ พจน์เสถียรกุล

ผู้หลงใหลในวัฒนธรรมมวลชนญี่ปุ่น ศึกษาภาษาและสังคมญี่ปุ่นมายาวนานมากกว่า 20 ปี ทั้งจากมุมมองของชาวญี่ปุ่นเอง, มุมมองของชาวไทย, และมุมมองของชาวตะวันตก

Related

จอร์ดิ เอล นินโญ โปยา ไม่ใช่นักคณิตศาสตร์โอลิมปิก แต่เป็นดาราหนังโป๊ขวัญใจยกแม่ เฮ้ย! แม่ยก

แคทธารีน กัน ผู้แฉความลับชนวนสงครามอิรักว่าเป็นคำโกหกของรัฐบาล

คริส อีแวนส์ กัปตันอเมริกา รักเด็ก รักหมา ด่าทรัมป์

บรัชชี วัน สตริง ชายผู้สร้างความแตกต่างด้วยกีตาร์แค่สายเดียว (มีคลิป)

สวง ทรัพย์สำรวย: ล้อต๊อก กับเสียงหัวเราะสั่นคลอนเผด็จการ

ไดมอน มิจิโกะ แห่ง Doctor-X หมอหญิงสุดแกร่ง ผู้ฝ่าทุกดราม่าการเมืองวงการหมอเพื่อคนไข้

เวอร์โก้ ชากะ แห่ง Saint Seiya พระพุทธเจ้าผู้ปกป้องอาเธน่า

จอห์นนี คิตากาวะ ชายผู้มอบความฝันให้ชายหนุ่ม (และหญิงสาว) ชาวญี่ปุ่นมากกว่า 50 ปี